Ghe Ngo trong tiếng Khmer gọi là Tuk Ngô, được bà con sử dụng để bơi đua với nhau tại mỗi dịp Lễ hội Ok Om Bok Sóc Trăng nhằm mục đích cầu mong cho một năm trồng trọt, chăn nuôi đạt năng suất cao.
Lễ hội đua ghe ngo Sóc Trăng được tổ chức sau Lễ Cúng Trăng vào rằm tháng 10 âm lịch hằng năm. Đây được xem là hoạt động rước nước đặc trưng gắn liền với sản xuất nông nghiệp, người Khmer thông qua đua ghe để cầu mong cho một năm canh tác thuận lợi.
Tiếng còi khai cuộc và ký ức “ướt át”
“Tôi vẫn nhớ như in cái nóng hầm hập của miền Tây ngày ấy, nhưng lạ thay, thứ khiến tôi nổi da gà không phải là cái nắng, mà là khoảnh khắc tiếng còi khai cuộc vang lên xé toạc không gian bên dòng Maspero.”
Đập tan suy nghĩ “đi xem hội chỉ là đứng nhìn thuyền trôi”. Đó là một trải nghiệm đa giác quan: tai nghe tiếng nhạc ngũ âm thúc giục, mắt thấy những cánh tay cuồn cuộn cơ bắp vung dầm đồng loạt như những con rồng nước, và cảm nhận sức nóng từ biển người chen chúc, hò reo đến lạc giọng.
Nếu chưa một lần “ướt áo” và khản cổ bên dòng Maspero, bạn chưa thực sự chạm tay vào linh hồn của Ooc Om Bok – lễ hội đua ghe ngo lừng danh Sóc Trăng.
Từ nghi lễ tâm linh đến sự kiện chuyên nghiệp
Ghe ngo (Tuk Ngo) vốn là tài sản linh thiêng nhất của mỗi chùa Khmer, được bảo quản trong mái che trang trọng, chỉ hạ thủy một lần duy nhất vào hội Ooc Om Bok.
Đội đua không phải là vận động viên chuyên nghiệp mà là những thanh niên lực điền trong phum sóc, những người “ăn cơm nhà vác ngà voi”, luyện tập dưới cái nắng cháy da vì danh dự của ngôi chùa và sự phù hộ của tổ tiên.
Từ những chiếc ghe đóng bằng gỗ sao nguyên khối (độc mộc) nặng nề, ngày nay đã có sự can thiệp của kỹ thuật đóng ghe nhẹ hơn nhưng vẫn giữ được độ bền, tối ưu hóa tính khí động học để đạt tốc độ tối đa trên mặt nước.
Hoa văn Khmer truyền thống (như rồng, hoa văn Knor…) giờ đây được chăm chút tỉ mỉ hơn với các loại sơn bền màu, giúp ghe ngo tỏa sáng rực rỡ hơn dưới ánh nắng sông Maspero.
Không còn là cuộc chơi nội bộ của các chùa trong tỉnh, hội đua đã trở thành “Festival Đua ghe ngo” thu hút hàng trăm đội từ Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang… biến Sóc Trăng thành tâm điểm du lịch của cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Sự hỗ trợ của công nghệ: Việc phân định thắng thua không còn dựa vào mắt thường của trọng tài bờ. Sự xuất hiện của hệ thống camera về đích (photo finish) chuẩn xác từng mili giây và các thiết bị flycam truyền hình trực tiếp đã giúp nâng tầm lễ hội thành một sự kiện thể thao chuyên nghiệp tầm quốc tế.
Trải nghiệm thực tế kinh nghiệm bản thân
Lễ hạ thủy ghe ngo thường diễn ra trước 1-2 ngày tại các chùa (như chùa Mahatup – chùa Dơi). Đây là lúc xem được các nghi lễ tâm linh độc đáo nhất.
Kinh nghiệm: Đừng chọn khán đài chính nếu muốn chụp ảnh đẹp. Hãy di chuyển dọc bờ kè sông Maspero phía đối diện để thấy được cơ bắp và sự nỗ lực của các vận động viên.
Lưu trú:Khách sạn Sóc Trăng thường cháy phòng trước 1 tháng. Gợi ý phương án lưu trú tại các huyện lân cận hoặc homestay của người Khmer để hiểu thêm văn hóa.
Hơn cả một cuộc đua là tinh thần cộng đồng
Cảm nhận về sự đoàn kết: Kể về hình ảnh những “tay chèo” dù mệt nhoài vẫn mỉm cười khi về đích. Họ không đua vì tiền thưởng, họ đua vì màu cờ sắc áo của chùa.
Sự giao thoa văn hóa Hình ảnh người Kinh, Hoa, Khmer cùng nắm tay nhảy điệu múa Lâm Thôn bên bờ sông.
Lễ hội đua ghe ngo Sóc Trăng là sợi dây kết nối cộng đồng bền chặt nhất mà tác giả từng thấy.
Kinh nghiệm thực tế “sống còn” khi đi lễ hội
Trang phục & Phụ kiện
Ưu tiên áo cotton thấm hút, giày thể thao/xăng đan chắc chắn để dễ di chuyển. Đừng quên combo “chống nắng”: mũ rộng vành, kính râm và khăn rằn.
Ẩm thực
Thưởng thức Bún nước lèo, Bánh pía, Cốm dẹp trước giờ G- chuẩn bị diễn ra lễ hội . Nhớ ăn no và mang theo nước suối dự phòng vì vào khu vực đua rất khó di chuyển ra ngoài mua đồ.
An ninh & Liên lạc
Đeo túi bao tử trước ngực để giữ tư trang; dùng dây đeo cổ cho máy ảnh/điện thoại. Hẹn trước điểm tập kết với nhóm bạn vì sóng điện thoại khu vực này thường rất yếu do quá tải.
Khẳng định lễ hội đua ghe ngo Sóc Trăng không chỉ đơn thuần là một giải đấu thể thao, mà là một di sản sống, là nơi những giá trị văn hóa Khmer hòa quyện cùng tinh thần đoàn kết dân tộc. Đó là một trải nghiệm rực rỡ sắc màu và âm thanh mà bất cứ tín đồ xê dịch nào cũng nên thử “đắm mình” ít nhất một lần trong đời để thấy yêu thêm mảnh đất phương Nam.
Mùa Ooc Om Bok năm nay đang đến rất gần rồi, bạn đã sẵn sàng để nghe tiếng nhạc ngũ âm vang vọng và hòa mình vào dòng người náo nhiệt bên bờ Maspero chưa?
Hãy chia sẻ ngay với mình một kỉ niệm đáng nhớ nhất của bạn về Sóc Trăng, hoặc đặt câu hỏi nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến đi sắp tới ở phần bình luận bên dưới nhé! Đừng quên lưu lại bài viết này để làm bí kíp ‘phá đảo’ hội đua ghe năm nay!
Để lại một bình luận